दत्त क्षेत्र

गिरनार (दत्तशिखर), गुजरात

स्थान: जुनागड जिल्हा, सौराष्ट्र, गुजरात | संबंध: श्री दत्तात्रेयांची तपोभूमी

कथा

गिरनार पर्वताच्या सर्वोच्च शिखरावर भगवान दत्तात्रेयांनी हजारो वर्षे तपश्चर्या केली आणि आजही ते येथे सूक्ष्म रूपात वास करतात, अशी श्रद्धा आहे. शिखरावर दत्तात्रेयांच्या पादुका आणि एक मोठी घंटा आहे.

नाथ संप्रदायाची कथा अशी आहे की नवनाथांपैकी गोरक्षनाथ आणि मच्छिंद्रनाथ यांना दत्तात्रेयांनी गिरनारवरच अनुग्रह दिला. म्हणून गिरनार हे दत्त आणि नाथ दोन्ही परंपरांचे पवित्र स्थान आहे.

शिखराच्या खाली कमंडलू कुंड आहे. दत्तात्रेयांनी आपला कमंडलू ठेवला तेथून जलधारा प्रकट झाली, अशी कथा सांगितली जाते.

महत्त्व

• दत्तात्रेयांची तपोभूमी. लोकपरंपरेत दत्तांचे योग/ध्यानस्थान म्हणून गिरनारचे नाव घेतले जाते.
• दत्तभक्तांसाठी सर्वोच्च तीर्थयात्रा मानली जाते: सुमारे १०,००० पायऱ्या चढून शिखरावर पोहोचावे लागते.
• एकाच पर्वतावर जैन तीर्थ (नेमिनाथ मंदिरे), अंबाजी, गोरक्षनाथ आणि दत्त ही स्थाने आहेत. हे सर्वधर्मीय पवित्र स्थान आहे.

कथा व शिकवण

दर्शनीय स्थळे

• दत्तशिखर (गुरु दत्तात्रेय पादुका)
• कमंडलू कुंड
• गोरक्षनाथ शिखर
• अंबाजी मंदिर
• जैन मंदिरे (नेमिनाथ)
• गिरनार रोपवे (अंबाजीपर्यंत)