कोल्हापूर (करवीर), महाराष्ट्र
ॐछायाचित्र लवकरच
▶व्हिडिओ लवकरच
स्थान: कोल्हापूर जिल्हा, दक्षिण महाराष्ट्र | संबंध: दत्तांचे भिक्षास्थान
कथा
दत्तात्रेयकल्पात "भिक्षा च कमलालये" असे वचन आहे. कमलालय म्हणजे कमलावासिनी लक्ष्मीचे स्थान, म्हणजे करवीर (कोल्हापूर). श्रद्धा अशी आहे की दत्तात्रेय रोज मध्यान्ही कोल्हापुरात भिक्षेला येतात आणि स्वतः महालक्ष्मी त्यांना भिक्षा देते.
म्हणून कोल्हापुरात आजही दारी आलेल्या कोणत्याही साधू किंवा याचकाला विन्मुख पाठवू नये असे मानले जाते, कारण "कोण जाणे, दत्तच आले असतील".
महत्त्व
- दत्तांच्या दिनचर्येतील भिक्षाक्षेत्र.
- श्री महालक्ष्मी (अंबाबाई) हे साडेतीन शक्तिपीठांपैकी एक पीठ.
- कोल्हापूर जवळच नृसिंहवाडी आहे, त्यामुळे हा परिसर दत्तभक्तीचा मोठा प्रदेश आहे.
कथा व शिकवण
| कथा | शिकवण |
|---|---|
| दत्तात्रेय रोज कोल्हापुरात भिक्षा मागतात आणि महालक्ष्मी स्वतः भिक्षा घालते | देवही भिक्षा मागतो, म्हणजे अहंकाराचा त्याग. समृद्धी (लक्ष्मी) आणि वैराग्य (दत्त) यांचे हे सुंदर मिलन आहे. |
| "दारी आलेला याचक दत्तच असू शकतो" ही कोल्हापुरी श्रद्धा | कोणालाही रिकाम्या हाती परत पाठवू नये. दान लहान असले तरी भाव मोठा ठेवावा. |
| श्रीगुरूंनीही गाणगापुरात माधुकरी (भिक्षा) मागितली (अ. २२) | भिक्षा देणाऱ्याचे कल्याण होते. संत भिक्षेच्या निमित्ताने घरांना पावन करतात. |
दर्शनीय स्थळे
- श्री महालक्ष्मी (अंबाबाई) मंदिर
- शहरातील दत्त मंदिरे
- जवळच नृसिंहवाडी (सुमारे ५० किमी)