दत्तक्षेत्रे

नृसिंहवाडी (नरसोबाची वाडी), महाराष्ट्र

स्थान: शिरोळ तालुका, कोल्हापूर जिल्हा (कृष्णा-पंचगंगा संगम) | संबंध: श्री नृसिंह सरस्वतींचे १२ वर्षे वास्तव्य

कथा

घेवड्याचा वेल व धनकलश (अ. १८)

जवळच्या अमरापूर गावात एक दरिद्री पण विद्वान ब्राह्मण राहत होता. अंगणातील घेवड्याच्या वेलाच्या शेंगांवरच त्याचे कुटुंब जगत होते. एक दिवस श्रीगुरू त्याच्या घरी भिक्षेला आले आणि ब्राह्मणपत्नीने प्रेमाने घेवड्याची भाजी वाढली.

जाताना श्रीगुरूंनी तो वेल मुळापासून उपटून टाकला. पत्नी आक्रोश करू लागली, "आमचा एकमेव आधार गेला!" ब्राह्मण मात्र "गुरूंच्या कृतीत कल्याणच असते" असे म्हणत शांत राहिला आणि वेलाचे मूळ काढायला खणू लागला. तिथे सुवर्णमुद्रांनी भरलेला कलश सापडला आणि त्याचे दारिद्र्य कायमचे संपले.

६४ योगिनी

येथेही ६४ योगिनी श्रीगुरूंची सेवा करत. श्रीगुरूंनी त्यांना येथेच राहण्याचा आदेश दिला, म्हणून वाडी हे योगिनींचे स्थान मानले जाते.

गंगानुज शेतकरी (अ. १९)

योगिनी रोज श्रीगुरूंना नदीपलीकडे नेत. हे कुतूहलाने पाहणारा शेतकरी गंगानुज एक दिवस त्यांच्या मागे गेला आणि श्रीगुरूंना शरण आला. श्रीगुरूंच्या कृपेने त्याला धनलाभ झाला आणि तो आयुष्यभर एकनिष्ठ भक्त राहिला. नंतर त्याला श्रीगुरूंबरोबर तीर्थदर्शनाचे भाग्यही लाभले, असे परंपरा सांगते.

कथा व शिकवण

महत्त्व

• येथे श्रीगुरूंचे १२ वर्षे वास्तव्य होते. गाणगापूरला जाताना त्यांनी मनोहर पादुका स्थापन केल्या आणि "मी येथे सदैव आहे" असे सांगितले.
• महाराष्ट्रातील सर्वांत मोठे आणि जागृत दत्तक्षेत्र.
• दक्षिणद्वार सोहळा: पावसाळ्यात कृष्णेचे पाणी गाभाऱ्यातील पादुकांना स्पर्श करून दक्षिण दारातून बाहेर पडते. हा पवित्र स्नानयोग मानला जातो.
• येथील नित्य उपासना पद्धती (पालखी, पदे, धुपारती) अनेक दत्तमंदिरांसाठी आदर्श मानली जाते.

दर्शनीय स्थळे

• मनोहर पादुका मंदिर (संगमतीरी)
• नारायणस्वामी, टेंबे स्वामी आदी संतांची स्मृतिस्थळे
• अमरापूर (अमरेश्वर) व ६४ योगिनी स्थान