श्री एकमुखी दत्त मंदिरअवधूत चिंतन श्री गुरुदेव दत्त

दत्तक्षेत्रे

गाणगापूर, कर्नाटक

ॐछायाचित्र लवकरच
▶व्हिडिओ लवकरच

स्थान: अफजलपूर तालुका, कलबुर्गी (गुलबर्गा) जिल्हा | संबंध: श्री नृसिंह सरस्वतींचे सुमारे २३–२४ वर्षे वास्तव्य; गुरुचरित्र अ. २२–५१

प्रमुख कथा

अध्याय कथा
२२ गरीब ब्राह्मणाच्या वांझ, म्हाताऱ्या म्हशीला दूध आले. या वार्तेने श्रीगुरू प्रसिद्ध झाले.
२३ ब्रह्मराक्षसाचा उद्धार झाला. गाणगापूरचा राजा पालखी घेऊन आला आणि त्याने मठ बांधला.
२४ निंदक त्रिविक्रम भारतींना (कुमसी) विश्वरूप दर्शन झाले.
२५–२९ गर्विष्ठ ब्राह्मणांचे आव्हान; मातंगाच्या मुखी वेद; भस्म महिमा.
३०–३२ मृत पतीला जीवनदान; पतिव्रता धर्माचा उपदेश.
३८ भास्कर ब्राह्मणाच्या थोड्या शिध्यातून ४००० लोकांना भोजन.
३९ ६० वर्षांच्या गंगेला संतती (अश्वत्थ सेवा).
४० कुष्ठरोगी नरहरी; सुकलेल्या औदुंबर काष्ठाला पालवी.
४३ विणकर तंतुकाला क्षणात श्रीशैल दर्शन.
४६ दिवाळीत एकाच वेळी सात ठिकाणी उपस्थिती.
४७ शेतकऱ्याने कापलेल्या जोंधळ्याला शंभरपट पीक.
४८ बहीण रत्नाईचा कुष्ठरोग अष्टतीर्थ स्नानाने दूर झाला.
५० बिदरच्या बादशहाची व्याधी दूर झाली.

कथा व शिकवण

कथा शिकवण
वांझ म्हशीला दूध (अ. २२) दारिद्र्यातही अतिथीला "नाही" म्हणू नये. जे आहे ते अर्पण करणाऱ्याला कृपा भरभरून मिळते.
ब्रह्मराक्षसाचा उद्धार; राजाने मठ बांधला (अ. २३) कोणताही जीव उद्धारापलीकडे नसतो. सत्ता असणाऱ्यांनी ती सत्पुरुषांच्या सेवेत लावली तर समाज घडतो.
त्रिविक्रम भारतींचा गर्व विश्वरूप दर्शनाने गळाला (अ. २४) बाह्य रूपावरून संतांची निंदा करू नये. पांडित्याचा अहंकार ज्ञानाला आड येतो.
मातंगाच्या मुखी वेद; गर्विष्ठ ब्राह्मणांना शाप (अ. २७) विद्या जन्माने नव्हे, कृपेने आणि पात्रतेने येते. विद्येचा गर्व पतनाला कारण ठरतो.
मृत पतीला जीवनदान (अ. ३०–३२) शोकात धैर्य आणि श्रद्धा सोडू नये. देहाची अनित्यता समजली की दुःख हलके होते.
भास्कराच्या थोड्या शिध्यातून ४००० जणांना भोजन (अ. ३८) कमी असले तरी वाटण्याची इच्छा ठेवा. गुरुकृपा असलेल्या घरी अन्न कमी पडत नाही.
६० वर्षांच्या गंगेला संतती (अ. ३९) "आता उशीर झाला" असे म्हणू नये. निष्ठेने केलेली सेवा अशक्य वाटणारेही घडवते.
सुकलेल्या काष्ठाला पालवी, नरहरी रोगमुक्त (अ. ४०) लोक हसले तरी गुरुआज्ञा सोडू नये. संशयाशिवाय केलेली उपासना फळते.
तंतुकाला क्षणात श्रीशैल दर्शन (अ. ४३) गुरुसेवा हेच तीर्थ. जो गुरूंजवळ राहतो त्याला तीर्थ स्वतःहून येऊन मिळते.
दिवाळीत एकाच वेळी सात ठिकाणी (अ. ४६) गुरु सर्वव्यापी आहेत. प्रत्येक भक्ताला "गुरु माझेच" असे वाटणे हीच कृपा.
कापलेल्या जोंधळ्याला शंभरपट पीक (अ. ४७) जसा भाव तसे फळ. तात्कालिक नुकसान दिसले तरी गुरुवचनावर विश्वास ठेवावा.
रत्नाईचा कुष्ठरोग तीर्थस्नानाने दूर (अ. ४८) कर्माचे फळ गुरूंच्या बहिणीलाही भोगावे लागते. नाते नव्हे, कर्म आणि उपासना निर्णायक ठरतात.
बिदरच्या बादशहाची व्याधी दूर (अ. ५०) गुरुकृपा धर्म-जातीपलीकडे आहे. दिलेला वर गुरु जन्मांतरीही विसरत नाहीत.

महत्त्व

दर्शनीय स्थळे