श्री एकमुखी दत्त मंदिरअवधूत चिंतन श्री गुरुदेव दत्त

दत्तक्षेत्रे

औदुंबर, महाराष्ट्र

ॐछायाचित्र लवकरच
▶व्हिडिओ लवकरच

स्थान: सांगली जिल्हा (भिलवडीजवळ, कृष्णातीरी) | संबंध: श्री नृसिंह सरस्वतींचा चातुर्मास (अ. १६–१९)

कथा

गुरुभक्तीचा उपदेश (अ. १६)

एक ब्राह्मण अनेक गुरू करून शेवटी निराश झाला होता. श्रीगुरूंनी त्याला सांगितले, "गुरु एकच करावा आणि त्यावर अढळ श्रद्धा ठेवावी." यासाठी त्यांनी धौम्य ऋषींच्या शिष्यांच्या कथा सांगितल्या: शेताचा बांध फुटला तेव्हा स्वतः आडवा झोपलेला आरुणी, उपाशी राहूनही गुरुआज्ञा पाळणारा उपमन्यु, आणि बिद.

मंदबुद्धी ब्राह्मण ज्ञानी झाला (अ. १७)

एक ब्राह्मणपुत्र मंदबुद्धी होता, म्हणून त्याच्या गुरूंनी त्याला हाकलून दिले. अपमानाने खचून तो कृष्णेपलीकडील भुवनेश्वरी देवीच्या मंदिरात गेला. उपवास करूनही प्रसाद मिळेना, तेव्हा त्याने स्वतःची जीभ कापून देवीला अर्पण केली. देवीने स्वप्नात सांगितले, "नदीपलीकडे औदुंबराखाली नृसिंह सरस्वती आहेत, त्यांच्याकडे जा." तो श्रीगुरूंना शरण गेला. त्यांनी मस्तकावर हात ठेवताच तो सर्वशास्त्रपारंगत झाला.

६४ योगिनी (अ. १९)

श्रीगुरू औदुंबराखाली असताना रोज मध्यान्ही कृष्णेतून ६४ योगिनी येत आणि त्यांना आपल्या जलस्थानी नेऊन पूजा करत.

महत्त्व

कथा व शिकवण

कथा शिकवण
अनेक गुरू करून भटकलेल्या ब्राह्मणाला उपदेश (अ. १६) एक गुरु, एक निष्ठा. जागोजागी शोध घेण्यापेक्षा एकावर दृढ श्रद्धा ठेवली तरच फळ मिळते.
आरुणी बांध फुटला तेव्हा स्वतः आडवा झोपला; उपमन्यु उपाशी राहूनही आज्ञेत राहिला (अ. १६) आज्ञापालन आणि त्याग. गुरुसेवा सोयीची असेल तेव्हाच नव्हे, कठीण असेल तेव्हाही करावी.
मंदबुद्धी ब्राह्मणाने जीभ अर्पण केली आणि श्रीगुरूंच्या स्पर्शाने तो ज्ञानी झाला (अ. १७) अपमान हा शेवट नाही. तीव्र तळमळ असेल तर कृपा मिळतेच. मात्र देवीने त्याला गुरूंकडे पाठवले, म्हणजे ज्ञानासाठी शेवटी गुरूच लागतात.
६४ योगिनी रोज श्रीगुरूंची पूजा करत (अ. १९) सत्पुरुषाची सेवा दैवी शक्तीही करतात. साधेपणाने राहणाऱ्या संताचे सामर्थ्य दिसत नाही, पण असते.

दर्शनीय स्थळे